Lockheed Martin-მა 100 000-ე GMLRS რაკეტა მიაწოდა, რომლებიც აშშ-ისა და მოკავშირეების HIMARS-ისა და M270-ის ტიპის გამშვები დანადგარებისთვისაა განკუთვნილი
აშშ-ის თავდაცვითმა კომპანიამ Lockheed Martin-მა 2026 წლის 10 ნოემბერს განაცხადა წარმოების პროგრესის შესახებ და არკანზასის შტატის ქალაქ კამდენში გამართულ ცერემონიაზე აღნიშნა წარმოების მნიშვნელოვანი ეტაპების მიღწევა. კომპანიის ინფორმაციით, GMLRS-ის (მართვადი რეაქტიული ჭურვების) წლიური წარმოების მოცულობა 14 000 ერთეულს უახლოვდება — მაჩვენებელი, რომელსაც გეგმაზე ადრე მიაღწიეს. ეს განცხადება აერთიანებს როგორც ჯამურ მიწოდებულ რაოდენობას, ისე წარმოების მიმდინარე ტემპს; თუმცა, მასში არ არის ნათქვამი, რომ მიმდინარე კალენდარულ წელს 14 000 ჭურვი იქნა მიწოდებული.
ამერიკული ძალებისა და მოკავშირე ქვეყნებისთვის წარმოების ზრდა ხელს შეუწყობს მარაგების შევსებასა და საბრძოლო მასალის მომავალ მიწოდებას. თუმცა, განცხადებაში არ არის დაკონკრეტებული, თუ როგორ გადანაწილდება წარმოებული პროდუქცია მომხმარებლებს შორის, ან რამდენად სწრაფად მიაღწევენ ახლად წარმოებული ჭურვები უშუალოდ საბრძოლო დანაყოფებს.
GMLRS-ის წარმოება უზრუნველყოფს HIMARS-ისა და M270-ის სარაკეტო სისტემების მარაგებს.
GMLRS წარმოადგენს მაღალი სიზუსტის საბრძოლო მასალას ბორბლიანი HIMARS-ისთვის (მაღალი მობილობის საარტილერიო-სარაკეტო სისტემა) და მუხლუხოიან M270-ისთვის (ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა). ამ სისტემების ხანგრძლივი ექსპლუატაცია დამოკიდებულია როგორც საბრძოლო მასალის ხელმისაწვდომობაზე, ისე შეიარაღებაში არსებული გამშვები დანადგარების რაოდენობაზე.
შესაბამისად, ჭურვების წარმოების ზრდის ოპერაციული მნიშვნელობა მდგომარეობს იმაში, რომ ეს ხელს უწყობს აღნიშნული სარაკეტო სისტემების ხანგრძლივ ფუნქციონირებას. წარმოების გაზრდილი მოცულობა ეხმარება შესყიდვების მოთხოვნების დაკმაყოფილებას, მარაგების შევსებას, ასევე სასწავლო პროცესისა და საბრძოლო ოპერაციების უზრუნველყოფას. კონკრეტული სამხედრო ძალისთვის ამის ეფექტი დამოკიდებულია ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ რაოდენობებზე, მიწოდების გრაფიკსა და განაწილების პირობებზე.
ამრიგად, წლიური მაჩვენებელი — თითქმის 14 000 ჭურვი — უნდა განიხილებოდეს როგორც პროგრამული წარმოების მაჩვენებელი. ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა ეს ჭურვი აშშ-ის არმიისთვისაა განკუთვნილი, ან რომ ისინი დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომია საბრძოლო მოქმედებებისთვის.
თანამედროვე კონფლიქტები კიდევ უფრო ზრდის აშშ-ის არმიის საჭიროებას სარაკეტო არტილერიის მიმართ.
უკრაინაში მიმდინარე ომმა ცხადყო მაღალი სიზუსტის სარაკეტო არტილერიის მნიშვნელობა ისეთი სამიზნეების გასანადგურებლად, როგორიცაა სამეთაურო პუნქტები, საბრძოლო მასალის საწყობები და მომარაგების ხაზები, რომლებიც უშუალო ფრონტის ხაზის მიღმა მდებარეობს. აშშ-ის არმიის ომის კოლ აშშ-ის არმიისთვის ეს გამოცდილება კიდევ უფრო ამყარებს იმ აზრს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ისეთი სარაკეტო არტილერიის შენარჩუნება, რომელსაც მტრის დანაყოფების მხარდამჭერი რესურსებისა და შტაბების განადგურების ან მათთვის საფრთხის შექმნის უნარი შესწევს.
ოპერატიული სარგებელი სცილდება მხოლოდ კონკრეტული სამიზნის განადგურების ფარგლებს. საბრძოლო მასალების საწყობების, მომარაგების მარშრუტებისა და სარდლობის პუნქტების საფრთხის ქვეშ დაყენებამ შესაძლოა გაართულოს მოწინააღმდეგის შესაძლებლობა, უზრუნველყოს საკუთარი ძალების მდგრადობა და კოორდინაცია. ამ შედეგების მისაღწევად საჭიროა დროული სადაზვერვო ინფორმაცია, სამიზნეების ზუსტი იდენტიფიკაცია, ასევე კოორდინაცია სენსორებს, მეთაურებსა და საცეცხლე დანაყოფებს შორის. HIMARS-ისა და M270-ის შესაძლებლობები ხელს უწყობს ამ უფრო ფართო სამხედრო ამოცანის შესრულებას.
თანამედროვე საბრძოლო მოქმედებები ასევე ცხადყოფს, რომ სარაკეტო დანადგარები უნდა იყოს მდგრადი მუდმივი მეთვალყურეობისა და საარტილერიო საპასუხო ცეცხლის (counterbattery) საფრთხეების მიმართ. აშშ-ის არმიის ომის კოლეჯის (Army War College) კვლევის თანახმად, რეკომენდებულია არტილერიის უფრო ფართო გაშლა (დისპერსია), შენიღბვა, ელექტრონული კვალის შემცირება და გასროლის შემდეგ სწრაფი გადაადგილება; ასევე, აუცილებელია მზადყოფნა ელექტრონული შეტევის პირობებში მოქმედებისთვის. ამერიკული სარაკეტო-საარტილერიო დანაყოფებისთვის ეს გამოცდილება ერთმანეთთან აკავშირებს დანადგარის მობილურობას, სამიზნეების განსაზღვრას, კომუნიკაციასა და ეკიპაჟების მომზადებას.
ოპერაციების უწყვეტობისთვის არანაკლებ მნიშვნელოვანია საბრძოლო მასალების ხელმისაწვდომობა. მაღალი სიზუსტის სარაკეტო არტილერია მოითხოვს მარაგების მუდმივ შევსებას, რათა შესაძლებელი იყოს განმეორებითი მისიების შესრულება, რეზერვების შენარჩუნება და წვრთნების ჩატარება. კომპანია Lockheed Martin-ის მიერ GMLRS-ის წარმოების მოცულობის ზრდა აძლიერებს საწარმოო ბაზას, რომელიც ამ საჭიროებებს უზრუნველყოფს; თუმცა, მხოლოდ გამოცხადებული წარმოების ტემპით შეუძლებელია იმის დადგენა, აკმაყოფილებს თუ არა აშშ-ის არმიის არსებული მარაგები ომის დროინდელ მოთხოვნებს. ამგვარი შეფასებისთვის საჭირო იქნებოდა ინფორმაცია არსებული მარაგების, ხარჯვის მაჩვენებლების, სხვადასხვა დამკვეთზე განაწილებისა და მიწოდების გრაფიკების შესახებ.
General Dynamics-ის ძრავების კვალიფიკაცია 2027 წლისთვის იგეგმება
წარმოების ეტაპების პარალელურად, Lockheed Martin-მა განაცხადა GMLRS-ის მყარსაწვავიანი სარაკეტო ძრავის პირველი წარმატებული სახმელეთო გამოცდის შესახებ. აღნიშნული ძრავა შეიქმნა General Dynamics Ordnance and Tactical Systems-თან თანამშრომლობით. დაგეგმილია შემდგომი გამოცდები, ხოლო ძრავის კვალიფიკაცია 2027 წლისთვის არის განსაზღვრული.
წარმატებულმა კვალიფიკაციამ შესაძლოა უზრუნველყოს ძრავების მიწოდების მესამე წყარო და გააფართოოს GMLRS-ის წარმოებასთან დაკავშირებული მომწოდებელთა ბაზა. დამატებითი კვალიფიციური მომწოდებლის არსებობა გაზრდის მოქნილობას რესურსების მოძიებისას წარმოების გაფართოების პარალელურად და, შესაძლოა, შეამციროს შეამცირებს არსებულ წყაროებზე დამოკიდებულებას. განცხადებაში არ არის განსაზღვრული პოტენციური მომწოდებლის წვლილი რაკეტების წლიურ წარმოებაში და არც ის არის მითითებული, თუ როდის შეიძლება მისი ძრავების მიწოდება მოწოდებულ იარაღში.
