აშშ-მა პოლონეთი PAC-3 რაკეტების ტექნიკური მომსახურების ცენტრად შეარჩია, რათა გააძლიეროს ნატოს „პეტრიოტის“ (Patriot) სისტემების მზადყოფნა
აშშ-მა პოლონეთი PAC-3 ტიპის რაკეტების ტექნიკური მომსახურების ცენტრად შეარჩია, რაც ნატოს Patriot-ის სისტემების მზადყოფნას გააძლიერებს. გადაწყვეტილება აშშ-მა კომპანია Lockheed Martin–სა და ევროპელ მოკავშირეებთან კოორდინაციით მიიღო. ეს ინიციატივა ერთმანეთთან აკავშირებს ამერიკულ სარაკეტო ტექნოლოგიებსა და ევროპულ ინვესტიციებს, რომლებიც რეგიონული ტექნიკური უზრუნველყოფისკენ არის მიმართული; შედეგად, აშშ-ისა და მოკავშირე ძალებისთვის უზრუნველყოფილი იქნება რაკეტების მუდმივი ხელმისაწვდომობა. გერმანია, ნიდერლანდები და შვედეთი უხელმძღვანელებენ მიწოდების ჯაჭვის ინტეგრაციის პროცესს, რითაც გაძლიერდება ის ინდუსტრიული ქსელი, რომელიც რაკეტების ტექნიკურ მომსახურებას უზრუნველყოფს.
აშშ-ის თავდაცვის უწყებამ ეს გადაწყვეტილება 2026 წლის 27 ოქტომბერს, ნატოს შეიარაღების დირექტორთა კონფერენციის ფარგლებში გამოაცხადა. უწყების განცხადებით, ცენტრის მიზანია ევროპაში არსებული მარაგების ტექნიკურ მომსახურებასთან დაკავშირებული ლოგისტიკური ტვირთის შემცირება და სარემონტო სამუშაოების ვადების შემოკლება. განცხადებაში არ არის დაკონკრეტებული მომსახურების რაოდენობრივი მიზნები ან წლიური საწარმოო/სარემონტო სიმძლავრეები.
დაკავშირებული თემა: აშშ-ის არმიის ახალი PAC-3 Edge რაკეტა — რით განსხვავდება ის Patriot PAC-3 MSE-სგან?
PAC-3 არის რაკეტების ოჯახი, რომლებიც გამოიყენება Patriot-ის საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემაში. ეს სისტემა აერთიანებს რადარებს, მართვისა და კონტროლის აღჭურვილობას, გამშვებ დანადგარებსა და რაკეტებს. PAC-3-ის გაუმჯობესებული ვერსია — Missile Segment Enhancement (MSE) — იყენებს „პირდაპირი დარტყმით განადგურების“ (hit-to-kill) ტექნოლოგიას; ის შექმნილია ტაქტიკური ბალისტიკური რაკეტების, ფრთოსანი რაკეტებისა და საფრენი აპარატების წინააღმდეგ საბრძოლველად. სისტემა იცავს დისლოცირებულ სამხედრო ძალებს, სტრატეგიულ ობიექტებსა და კრიტიკულ ინფრასტრუქტურას.
პოლონეთში განთავსებული ცენტრის ოპერაციული მნიშვნელობა სწორედ ამ რაკეტების მუდმივი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. თავდაცვითი ოპერაციების გასაგრძელებლად Patriot-ის ბატარეებს სჭირდებათ საკმარისი რაოდენობის გამართული რაკეტები; შესაბამისად, ტექნიკური მომსახურება ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც დამატებითი გამშვები დანადგარების მიღება ან ახალი რაკეტებით მომარაგება. რეგიონულ დონეზე მომსახურების გაწევამ შესაძლოა შეამციროს ტრანსპორტირების საჭიროება და ის დრო, რომელსაც რაკეტები საბრძოლო მარაგების გარეთ (სარემონტო პროცესში) ატარებენ. თუმცა, რეალური ეფექტი დამოკიდებული იქნება ცენტრის გამტარუნარიანობასა და იმ სამუშაოების მოცულობაზე, რომელთა შესრულების უფლებამოსილებაც მას ექნება.
2026 წლის იანვარში კომპანია Lockheed Martin-მა გამოაცხადა შვიდწლიანი ჩარჩო-შეთანხმების შესახებ, რომლის მიზანია PAC-3 MSE რაკეტების წლიური საწარმოო სიმძლავრის გაზრდა — დაახლოებით 600-დან 2000 ერთეულამდე. ეს გაფართოება წარმოადგენს დაგეგმილ სამრეწველო მიზანს და არა უკვე მიღწეულ საწარმოო მაჩვენებელს; ეს ხაზს უსვამს განსხვავებას გამოცხადებულ საწარმოო სიმძლავრესა და არსებულ ოპერატიულ მარაგებს შორის.
წარმოება და ტექნიკური მომსახურება ერთმანეთის შემავსებელი საჭიროებებია. წარმოება უზრუნველყოფს დამატებით რაკეტა-გამანადგურებლებს და ანაცვლებს საბრძოლო მოქმედებების დროს გამოყენებულ რაკეტებს, ხოლო ტექნიკური მომსახურება ხელს უწყობს არსებული მარაგების მუდმივ ვარგისიანობას. პოლონეთის მიერ გაკეთებული განცხადება ეხება დაგეგმილ ტექნიკური უზრუნველყოფის ცენტრს და არა რაკეტების წარმოების ახალ ხაზს. ეს ცენტრი ოპერატორებს დაეხმარება რაკეტების გამოსადეგი მარაგების შენარჩუნებასა და აღდგენაში, პარალელურად კი, შესყიდვებისა და წარმოების შედეგად, მარაგები ახალი ერთეულებით შეივსება.
პოლონეთისთვის ამ ობიექტის განთავსება ნიშნავს მოკავშირეთა სარაკეტო ინფრასტრუქტურის (ტექნიკური უზრუნველყოფის კუთხით) მნიშვნელოვანი ელემენტის განლაგებას ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგზე. მისი როლი გასცდება მხოლოდ ეროვნულ საჭიროებებს და მოიცავს რეგიონული ტექნიკური მომსახურების ქსელის მხარდაჭერას ნატოს მოკავშირეების საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის ძალებისთვის. Lockheed Martin-ის მონაწილეობა და ევროპული მიწოდების ჯაჭვები დააკავშირებს რაკეტების ამერიკულ საწარმოო ბაზას იმ ტექნიკურ საჭიროებებთან, რომლებიც ევროპაში განლაგებულ ქვედანაყოფებთან უფრო ახლოს მდებარეობს.
აშშ-ის სამხედრო დეპარტამენტი პროექტს 2026 წლის ივლისში ანკარის სამიტზე „ნატო 3.0“-ის ფარგლებში თავდაცვის ინდუსტრიის ვალდებულებებს უკავშირებს. ის რეგიონულ მდგრადობას ინდუსტრიული მდგრადობის გაძლიერებისა და ევროპელი მოკავშირეებისთვის ჩვეულებრივი თავდაცვისთვის უფრო მეტი პასუხისმგებლობის აღების უფრო ფართო ძალისხმევის ნაწილად განიხილავს. განცხადებაში არ არის მითითებული მონაწილე კომპანიები, ეროვნული სამუშაო წილი ან დეტალური მხარდაჭერის შეთანხმებები.
ობიექტი კვლავ დაგეგმილ შესაძლებლობად რჩება, მშენებლობის გრაფიკის, ექსპლუატაციაში გაშვების თარიღის, დაფინანსების განაწილების, პოლონეთში ზუსტი მდებარეობის ან მხარდაჭერილი PAC-3 ვარიანტების დაყოფის გარეშე. შესაბამისად, პოლონეთის შერჩევა საბრძოლო მზადყოფნის დაუყოვნებელი გაზრდის ნაცვლად დამატებითი მდგრადობისკენ გადადგმულ ნაბიჯს წარმოადგენს. მისი საბოლოო სამხედრო ღირებულება დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად შეძლებს ის ალიანსის ინვენტარში მომუშავე ინტერცეპტორების დაბრუნებას და მდგრადი მოთხოვნის დროს Patriot-ის ოპერაციების მხარდაჭერას.
