დეკემბერი 6, 2022

Gmas.ge

ქართული სამხედრო ანალიტიკური პორტალი

1921 წელი … 24 თებერვალი … ბოლო ბრძოლა ტაბახმელას ფრონტზე!

გამთენიისას რუსების არტილერიამ (20-მდე ქვემეხი) გახსნა მასირებული ცეცხლი ტაბახმელას ფრონტის 9-ვე სანგრის მიმართულებით … ცენტრში N2 და N3 პოზიციებზე იდგნენ სამხედრო სკოლის შერეული ბატალიონში შემავალი მომავალი სერჟანტები, მათ უკან მაშველში იმყოფებიდა იუნკეთა ასეული (90 კაცი), ხოლო N4 სანგარის იკავებდა არმიის I ბატალიონი, რომლის ხელმარჯვნივ და ცოტათი უკან ლეიტენანტ გოგი მესხიშვილის ბატარეა იდგა. კოჯრისკენ მიმავალ პოზიციებს ფარავდა გორის X ბატალიონი და სახალხო გვარდიის დანაყოფები. რუსებმა დაიწყეს ფრონტალური იერიში (96-ე ბრიგადა სრულად, 58-ე ბრიგადის 172-ე პოლკი [დანარჩენები მოსპო მაზნიაშვილმა], აღმოსავლეთის კურსანტთა ბრიგადა, 72-ე ცხენოსანი პოლკი, 20-ე დივიზიის ცხენოსანი პოლკი, სომხური საკავალერიო ბრიგადა და რამდენიმე ქვეითი დანაყოფი) და დიდი ენერგიით მოიწევდნენ წინ, რამდენჯერმე ძალიან ახლოს მოვიდნენ სანგრებთან, მაგრამ უკუაგდეს. გადაწყობის და მაშველი ჯარებით შევსების შემდეგ იერიშები ხელახლა იწყებოდა. ნისლმა და კვამლმა დაფარა ბრძოლის ველი, ერთმანეთში ირეოდა რუსული “ურა” და ქართული “ვაშა”, ჯანღში ელავდა არტილერიის გასროლები და აფეთქებების ალი ანათებდა გარემოს.

რუსები იბრძოდნენ განსაკუთრებული ფანატიზმით, არ ერიდებოდნენ დანაკარგებს და ტალღა-ტალღა ასკდებოდნენ ქართულ პოზიციებს. სულისკვეთება იმდენად მაღალი იყო, რომ ბრძოლის ექსტაზში შესული იუნკერი შალვა ერისთავი სანგრიდან ამოვიდა და მტრის თვალწინ ლეკური იცეკვა. სროლების ჩაწყარებისას ქართული სანგრებიდან სიმღერის ხმა ესმოდა მოიერიშე მტერს.

16864105_721187558060065_7040620888295387765_n

 ლეიტენანტი გოგი მესხიშვილი (ცენტრში).

შუადღისთვის შეტევაში ჩაება რუსების ელიტარული ნაწილი, ბაქოდან სპეციალურად ამ ბრძოლისთვის გამოწვეული აღმოსავლეთ კურსანტთა ბრიგადა. კურსანტებმა შეძლეს I ბატალიონის წინააღმდეგობის დაძლევა და ხელჩართულ ბრძოლით შეიჭრნენ N4 სანგარში, ფრონტი შუაზე გაიხლიჩა. გაბატონებული სიმაღლიდან მათ შემაჩნიეს 400-500 მეტრში მდგარი მესხიშვილის ბატარეა და “ურას” ღრიალით დაიძრნენ მათკენ. სამხედრო სკოლის აღზრდილმა მესხიშვილმა შემოიკრიბა არტილერისტები (დაახლ. 80 კაცი) და ბოლო ზალპის შემდეგ ხმლით ხელში ეკვეთა რუსებს. დაძაბულ ბრძოლში გართულებმა ვერ შემაჩნიეს იუნკერთა მანევრი, რომლებმაც წინასწარ დატოვეს საფარი და ბატარეასთან ახლოს ფარულად დაიკავეს ხაზი. არტილერისტების უკან გაისმა მძლავრი “ვაშა” და ერთმანეთს ხელჩართულ ბრძოლაში შეება ქართული და რუსული სამხედრო სკოლის დანაყოფები. ყველაფერი ერთმანეთში აირია … ბრძოლაში რამდენიმე იუნკერი და არტილერისტი დაიღუპა, მაგრამ წითელი ელვა დაჩრდილა შინდისფერმა დროშამ … რუსებმა ვერ გაუძლეს ხელჩართულს და გაიქცნენ N4 სანგრისკენ.

გაფანტულ მტერს წამოეშველა ტყვიამფრქვევი, რომელმაც ცეცხლი გაუხსნა მოიერიშე იუნკრებს, დაყოვნება არ შეიძლებოდა, მესამე ოცეულის მეთაური კაპიტანი ჩოჩუა პირველი არბოდა სიმაღლეზე, მაგრამ დაჭრილი დაეცა. ფლანგიდან დაწინაურდა იუნკერი და ცნობილი ფეხბურთელი შალვა ერისთავი, რომელმაც ხიშტით მოკლა სანგრიდან შემოგებებული ოფიცერი, ტყვიამფრქვევის მემიზნეც, მაგრამ იქვე დაეცა ტყვიებით დაცხრილული. რუსებმა ვერ შეინარჩუნეს N4 სანგარი და სიმაღლე დატოვეს. ამ შეტაკებაში დაიღუპნენ იუნკრები ოთარ ლორთქიფანიძე, იოსებ ჯანდიერი და დაიჭრა 15 იუნკერი.

რუსები გადაჯგუფდნენ და დაღამებამდე ცდილობდნენ ფრონტის გარღვევას. რთულ უბნებში მებრძოლ, კონტრშეტევებში მყოფ იუნკრებს დაეჭრათ ყველა ოცმეთაური (შავდია, ჩოჩუა, ხოშტარია) და კიდევ 35 იუნკერი. დაღამებისას ბრძოლა ჩაწყნარდა .. დამარცხებული რუსები დაეშვნენ სოფლებისკენ
სამხედრო სკოლის მეთაური ჩხეიძე იგონებდა: “ბოლშევიკებმა ყველაფერი გადმოისროლეს ბრძოლაში. გამწარებულად და უშიშრად მოიწევდენ წინ და კვდებოდენ, მაგრამ ყველა მათი მქუხარედ მოვარდნილი ტალღა იმსხვრეოდა ტაბახმელის გმირთა მკერდზე ისე, როგორც ზღვის ტალღები პიტალო კლდეზე. დღე იქცა ისტორიულად, გადამწყვეტ ჭიდილში ჩვენ გავიმარჯვეთ. გამარჯვება იყო სრული!

როდესაც სიბნელემ მოიცვა ფრონტი, ბოლშევიკები ტაბახმელას მოშორდენ. ტფილისთან ჩვენ მოვიგეთ რვა დღის განმავლობაში გათამაშებული ყველა ბრძოლა, უსწორო პირობებში, ჩვენზე უძლიერესი მტრის წინააღმდეგ, რომელიც მუდამ წელში იმართებოდა ახალ-ახალი მაშველი ჯარებით და ეს გააკეთა ჩვენმა ჯარმა, რომელიც ხრამიდან მტერს ბრძოლაში გამოექცა. მოწინააღმდეგის პირველ დაკვრისთანავე ერთიანად დაიმტვრა, როგორც მორალურად, აგრეთვე ფიზიკურად და ტფილისთან მოსვლამდე გაიფანტა”
დგებოდა 25 თებერვალი … შინდისფერი დროშა ჯერ კიდევ ამაყად ფრიალებდა ტაბახმელას

error: სტატიის დაკოპირება აკრძალულია!!!